2015-04-10 20:19:00

Επιπτώσεις εξόδου από τη ζώνη του Ευρώ.

By antidiaploki
Ημερομηνία αρχικής ανάρτησης : 2015-04-10 20:19:00 Timestamp ID : 1428697140

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
(Δείτε το πλήρες κείμενο σε μορφή PDF στον ακόλουθο σύνδεσμο (Κάντε κλικ ΕΔΩ)

Η παρούσα οικονομική έκθεση συντάχθηκε με σκοπό την ενημέρωση στους ακόλουθους τομείς:

1. Στην περίπτωση αλλαγής νομίσματος

2. Στην επίλυση της κρίσης χρέους.

3. Στην ανάπτυξη

Η παρούσα οικονομική έκθεση αποτελεί μία συνοπτική παρουσίαση στους ανωτέρω τομείς και τα δεδομένα που έχουν χρησιμοποιηθεί για την εκπόνηση της, έχουν συλλεχθεί από το Υπουργείο Οικονομικών, από τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, την Τράπεζα της Ελλάδος, τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο εξαγωγέων και το www.tradingeconomics.com.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Περίπτωση αλλαγής νομίσματος ……………………………………………………
Επίλυση κρίσης χρέους ………………………………………………………………..
Ανάπτυξη…………………………………………………………………………………..
Παράρτημα-Πίνακες……………………………………………………………………

Περίπτωση αλλαγής νομίσματος

Τα τελευταία χρόνια πολύς λόγος γίνεται για έξοδο της Ελλάδος από το ευρώ. Οι απόψεις κορυφαίων οικονομολόγων διίστανται κατά καιρούς, με κάποιους να υποστηρίζουν ότι κάτι τέτοιο θα είναι καταστροφή και κάποιους άλλους να υποστηρίζουν πως αυτό θα είναι σωτήριο για την χώρα. Ανεξαρτήτως εάν κάτι τέτοιο προβλέπεται ή όχι από την Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο βασικός τομέας στον οποίο θα πρέπει να εστιάσουμε για να υποστηρίξουμε υπεύθυνα κάτι τέτοιο, είναι εάν η έξοδος από το ευρώ και η υιοθέτηση της δραχμής θα είναι επωφελής για την χώρα και κυρίως για τον λαό και τις επιχειρήσεις. Ξεκινώντας την υλοποίηση ενός τέτοιου σεναρίου, θα πρέπει να ληφθούν υπ’ όψη οι παρακάτω βασικοί παράγοντες:

1) Το επίπεδο του πληθωρισμού

2) Την ανεργία

3) Τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της ΤτΕ

4) Το εμπόριο
1) Επίπεδο πληθωρισμού:

Η αλλαγή νομίσματος θα οδηγήσει το νέο νόμισμα σε συνεχής υποτιμήσεις χωρίς όμως να γνωρίζουμε το χρονικό διάστημα το οποίο η υποτίμηση του νομίσματος θα σταθεροποιηθεί. Σύμφωνα με καταγεγραμμένες περιπτώσεις (πχ χώρες Λατινικής Αμερικής), αυτό προβλέπεται να γίνει μέσα σε ένα χρονικό διάστημα τριών με πέντε μηνών. Τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της ΤτΕ είναι κοντά στα 5 δις ευρώ, τα οποία αναμένονται να εξανεμισθούν σχετικά γρήγορα στην προσπάθεια της να διατηρήσει μία σταθερή ισοτιμία με το νέο νόμισμα.

Επίσης, η συναλλαγματική ισοτιμία με το ευρώ από τα 340,75 (κλείδωμα ισοτιμίας ευρώ/δραχμής το 2002), αναμένεται να εκτιναχθεί στα επίπεδα των 800-1000 δραχμών και θα ισορροπήσει ανάμεσα σε αυτό το εύρος.

Για να γίνει κατανοητό αυτό αξίζει να δούμε την τιμή του χρυσού. Το 2001 η τιμή της χρυσής λίρας ήταν περίπου 27.219,45 δραχμές, σήμερα (επίσημο δελτίο της ΤτΕ στις 12/2/2015) είναι 295,90€ ή 100.827,925 δραχμές. Με την αλλαγή του νομίσματος η τιμή της χρυσής λίρας αναμένεται στα εκτοξευθεί κοντά στο επίπεδο των 250.000 δραχμών, δηλαδή μία ανατίμηση της τάξεως του 150% περίπου.

Ακόμη, η αλλαγή νομίσματος θα εννοήσει τις καταθέσεις εξωτερικού (σε ευρώ ή δολάριο), καθώς θα ενισχύσει την αγοραστική τους δύναμη στην Ελλάδα (φέρνοντας τις καταθέσεις αυτές στην χώρα) κατά 150% περίπου.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ότι η αξία των ακινήτων (assets), θα υποτιμηθεί κατά 100% περίπου ή και ακόμη περισσότερο, δίνοντας την ευκαιρία στους κατόχους ξένων καταθέσεων να αγοράσουν σχεδόν τζάμπα.

Μία άλλη παράμετρος από την αλλαγή νομίσματος είναι, ότι οι κάτοχοι καταθέσεων στο εξωτερικό, έχοντας δάνεια στην Ελλάδα θα μπορέσουν να τα αποπληρώσουν στο 1/3 της ονομαστικής τους αξίας, με οδυνηρό αποτέλεσμα για τις τράπεζες, καθώς θα επιβαρυνθεί οριστικά και αμετακλήτως ο ισολογισμός τους με τεράστιες ζημίες.

Όσο αφορά την παροχή ρευστότητας από τις τράπεζες, αυτή θα περιοριστεί σε αναλήψεις μερικών δραχμών την εβδομάδα, η οποία όμως δεν θα είναι σε θέση να ικανοποιήσει τις καθημερινές ανάγκες των πολιτών. Ενδέχεται αυτό να αλλάζει ανά τακτά χρονικά διαστήματα από την ΤτΕ.

Τέλος, το μόνο που είναι σχεδόν βέβαιο (κατά 80% περίπου) είναι ότι οι τιμές των ελληνικών μετοχών θα σημειώσουν ραγδαία άνοδο, αφού θα είναι σημαντικά υποτιμημένες στο νέο νόμισμα. Ανάλογο παράδειγμα είχαμε και στο χρηματιστήριο της Αργεντινής μετά την στάση πληρωμών που πραγματοποίησε η χώρα. Αυτό θα ενεργοποιήσει διεθνή κεφάλαια (funds) σε μαζικές αγορές ελληνικών μετοχών.

Ανεργία:

Όσο αφορά το θέμα της ανεργίας, αυτή θα ακολουθήσει αυξητική τάση καθώς ο περιορισμός κεφαλαίων θα στραγγαλίσει τα ρευστά διαθέσιμα των εταιριών, με αποτέλεσμα το πάγωμα μισθών και τις μαζικές απολύσεις.

Η πλειοψηφία των εταιριών (κυρίως των μικρομεσαίων) βρίσκονται σε απελπιστική κατάσταση, αφού η συνεχιζόμενη ύφεση από το 2010 έως τώρα σε συνδυασμό με την άνευ προηγουμένου φόρο επιδρομή, έχει δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην ρευστότητα τους.
Συναλλαγματικά διαθέσιμα:

Τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της ΤτΕ (σύμφωνα με στοιχεία των τριών πρώτων τριμήνων) ανέρχονται περίπου στο ποσό των 5 δις ευρώ, με τα 3.5 δις ευρώ εξ αυτών να αποτελούν χρυσό σε φυσική μορφή όπως παρατηρούμε και στον παρακάτω πίνακα). Σύμφωνα με υπολογισμούς, ένα μεγάλο μέρος εξ αυτών θα εξανεμισθούν τους πρώτους μήνες, σε μια προσπάθεια της ΤτΕ να σταθεροποιήσει την ισοτιμία του νέου νομίσματος.

5.ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ

1Ο Τρίμηνο

2ο Τρίμηνο

3ο Τρίμηνο

5,457

5,027

5,015

5.1.Νομισματικός χρυσός

3,386

3,471

3,474

5.2 Ειδικά τραβηκτικα δικαιώματα στο ΔΝΤ

621

627

653

5.3 Συναλλαγματική θέση στο ΔΝΤ

270

273

284

5.4 Απαιτήσεις σε ξένο νόμισμα

1,180

656

604

5.4.1.Καταθέσεις και τραπεζογραμμάτια

1,166

641

590

5.4.1.1.με τις νομισματικές αρχές

988

113

35

5.4.1.2.με τα πιστωτικά ιδρύματα

178

528

555

5.4.2.Αξιόγραφα

14

15

14

5.4.2.1.1 Μετοχές

0

0

0

5.4.2.2.1.Ομόλογα και γραμμάτια

7

0

7

5.4.2.1.2 Μεσα χρηματαγοράς

7

15

7

5.5 Λοιπές απαιτήσεις

0

0

0

Ποσά σε εκ. ευρώ

Εμπόριο: 

Ο σημαντικότερος κλάδος ίσως ο οποίος θα πληγεί άμεσα από την αλλαγή νομίσματος είναι αυτός του εμπορίου και γενικός των επιχειρήσεων.

Ήδη από το 2010 και μετά, οι ελληνικές εταιρίες αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας καθώς δεν μπορούν να δανειστούν για να πραγματοποιήσουν επενδύσεις αλλά και να ανταπεξέλθουν στις χρηματοοικονομικές τους ανάγκες. Όσες εταιρίες εισάγουν πρώτη ύλη ή αγαθά από το εξωτερικό πρέπει να προκαταβάλλουν την παραγγελία τους καθώς οι αλλοδαπές εταιρίες θέλουν με αυτόν τον τρόπο να εξασφαλίσουν τα χρήματα τους φοβούμενες μία πιθανή ελληνική πτώχευση. Η αποβιομηχανοποίηση της χώρας τα τελευταία πενήντα χρόνια, έχει οδηγήσει την ελληνική οικονομία να εισάγει τα περισσότερα αγαθά που καταναλώνει δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο μία συνεχείς αιμορραγία όσο αφορά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Στο παράρτημα παρατίθενται πίνακες σχετικά με τις εισαγωγές και εξαγωγές της χώρας τόσο σε ευρώ όσο και δολαρίου (πηγή: πανελλήνιος σύνδεσμος εξαγωγέων Ελλάδος).

Όπως είναι εύκολο να συμπεραίνει κανείς, υπάρχει ένα έλλειμμα εμπορικού ισοζυγίου της τάξεως των 8δις Eυρώ περίπου, κάτι που σε ενδεχόμενη αλλαγή νομίσματος θα οδηγήσει σε ραγδαία αύξηση. Επίσης θα υπάρξουν σημαντικές ελλείψεις σε αγαθά πρώτης ανάγκης αλλά και διαρκών καταναλωτικών αγαθών, αφού οι ελληνικές εταιρίες θα αδυνατούν σε ένα τέτοιο περιβάλλον έντονης νομισματικής μεταβλητότητας να εξασφαλίσουν και να καταβάλλουν τα απαιτούμενα ποσά ώστε να προβούν σε παραγγελίες προϊόντων. Η ελληνική γεωργική και κτηνοτροφική παραγωγή δεν είναι επαρκής ώστε να καλύψει το κενό που θα δημιουργηθεί, καθώς ακόμη και σε αυτόν τον τομέα υπάρχουν εισαγωγές αντίστοιχων προϊόντων.

Επίλυση κρίσης χρέους

Από το 2010 και μετά, είχαμε μια εκρηκτική αύξηση του ελληνικού χρέους (πίνακας χρέος/ΑΕΠ στο παράρτημα) . Κι αυτό έγινε με πράξεις και παραλήψεις των τότε κυβερνήσεων με αποτέλεσμα να οδηγηθεί η χώρα σε ένα πρόγραμμα μαμούθ σχεδόν 200 δις ευρώ. Είναι τα περισσότερα χρήματα που έλαβε ποτέ χώρα στην παγκόσμια ιστορία ως στήριξη και μάλιστα χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί ποτέ να αποπληρώσει ένα τέτοιο μεγάλο δάνειο. Τα περισσότερα χρήματα πήγαν στην αναδιάρθρωση του παλαιού χρέους αλλά κι ένα μεγάλο ποσοστό εξ αυτών στις ανακεφαλαιοποιήσεις των ελληνικών τραπεζών (βλ. αντίστοιχους πίνακες στο παράρτημα). Η εκτίναξη του ελλείμματος στο 175% του ΑΕΠ περίπου, οφείλεται και στο γεγονός ότι από το 2010 και μετά υπήρξε ραγδαία μείωση του ΑΕΠ της χώρας (βλ. πίνακα ΑΕΠ στο παράρτημα) κάτι που οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν κατάφεραν να ισορροπήσουν και σταδιακά να αυξήσουν. Πλέον το 95% περίπου του ελληνικού χρέους κρατείται από την ΕΕ (βλ. πίνακα κατανομής ελληνικού χρέους στο παράρτημα) κάτι που κάνει μεγαλύτερη την εξάρτηση της χώρας από την ΕΕ, με την δυνατότητα ελιγμών να είναι περιορισμένη. Εάν εξετάσει κανείς το γεγονός ότι το ΔΝΤ χρηματοδοτεί κράτη σε Λατινική Αμερική και Νοτιοανατολική Ασία με απώτερο στόχο τον ορυκτό πλούτο των χωρών αυτών, τότε γίνεται εύκολα κατανοητό ο λόγος που η τρόικα (ΕΕ, ΕΚΤ και ΔΝΤ) φάνηκαν τόσο γενναιόδωροι απέναντι στην Ελλάδα.

Η μόνη ίσως λύση που θα μπορούσε η χώρα να προτείνει στην Ευρώπη, είναι η μετατροπή των 320 δις ευρώ χρέους σε μετατρέψιμα ομόλογα με collateral (ενέχυρο) τον ορυκτό πλούτο και την ενέργεια, διάρκειας 20-30 ετών. Η χώρα θα δημιουργήσει δυο τρεις εταιρίες με μετοχικό κεφάλαιο την αξία του ελληνικού ορυκτού πλούτου και κατόπιν τα παλαιά ομόλογα θα αντικατασταθούν από τα νέα μετατρέψιμα σε μετοχές των νέων αυτών εταιριών. Επειδή όμως η Ελλάδα έχει χρηματοδοτήσει με αρκετά δις ευρώ τις Ελληνικές τράπεζες, ένα 20-30% του χρέους να το μεταφέρει στις τράπεζες οι οποίες θα αναλάβουν έχοντας στην κατοχή τους τα μετατρέψιμα αυτά ομόλογα, να αποπληρώσουν το αντίστοιχο ποσοστό του χρέους. Με αυτό τον τρόπο η χώρα θα καταφέρει:

1) Να βγει γρηγορότερα από την μέγγενη του χρέους, της ύφεσης και της ανεργίας.
2) Να εξασφαλίσει «ησυχία» με τις γειτονικές χώρες και παράλληλα ένα μεγάλο μέρους του ΑΕΠ που πηγαίνει στα εξοπλιστικά προγράμματα, να διατίθεται σε άλλους τομείς, όπως παιδεία, αθλητισμός κα.
3) Θα καταφέρει να δημιουργήσει ένα εθνικό ταμείο όπου θα διαχειρίζεται τα έσοδα από την εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών, με αποτέλεσμα να δημιουργήσει ισχυρότερα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και να καταφέρει επιτέλους να εκμεταλλευτεί το επιστημονικό προσωπικό της χώρας επενδύοντας στην έρευνα και την ανάπτυξη.

ΛΑΛΑΛΑΑ

Ανάπτυξη

Το θέμα της ανάπτυξης είναι αλληλένδετο με το χρέος της χώρας. Εάν δεν δοθεί οριστική λύση στο θέμα του χρέους, τότε ότι μέτρα και να πάρουμε στο τομέα της ανάπτυξης θα είναι αναποτελεσματικά. Για να έχουμε μια υγιή και ισχυρή ανάπτυξη, θα πρέπει:

1) Να σχεδιαστεί ένα σταθερό φορολογικό και επενδυτικό νομοσχέδιο το οποίο θα δίνει ασφάλεια και αξιοπιστία τόσο στους πολίτες όσο και στους επενδυτές.

2) Να καταργηθούν οι «τριγωνικές» συναλλαγές των εταιρών, στις οποίες οφείλεται ένα μεγάλο μέρος της φόρο αποφυγής.

3) Να δημιουργήσει το κράτος ισχυρούς και ανεξάρτητους ελεγκτικούς μηχανισμούς, ώστε να δημιουργηθεί η αίσθηση δικαίου σε πολίτες και επιχειρηματίες, αλλά και να διασφαλιστούν σε μεγάλο ποσοστό τα διαφυγόντα έσοδα του δημοσίου.

4) Να υπάρξει αξιοκρατική κατανομή των κοινοτικών πόρων (ΕΣΠΑ), αξίας 18 δις ευρώ, με προσανατολισμό κυρίως στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, αλλά με αυστηρό τριμηνιαίο έλεγχο.

Εκπόνηση
Σεμερτζίδης Θεόδωρος
Αναλυτής, CEFA
Για την ‘Ενωση Κεντρώων ( www.enosi-kentroon.gr)